Thứ ba, Ngày 02 Tháng 09 Năm 2014
  • Mừng Xuân Giáp Ngọ, Mừng Đảng Quang Vinh, Mừng Đất Nước Đổi Mới!
  • Chào đón năm mới, toàn dân chung tay góp sức xây dựng thành phố Việt Trì giàu đẹp, văn minh, hiện đại
  • Chúc Mừng Năm Mới - Xuân Giáp Ngọ 2014!
Trang chủTìm kiếmSitemapLiên hệ
  Đang truy cập: 25  
 
3 5 4 0 3 9 2
 
 
Giải trí - Du lịch
Đình Thét xã Kim Đức– Di tích lịch sử gắn liền với di sản văn hoá hát Xoan

 

Xã Kim Đức (thành phố Việt Trì)  là một trong những xã nằm ở vùng ven của Khu di tích lịch sử Đền Hùng, nên lịch sử hình thành và thờ tự của di tích gắn liền với thời đại của các Vua Hùng và Kinh đô Văn Lang xưa. Đình Thét – xã Kim Đức được xây dựng tại Làng Thét, di tích Đình Thét còn gắn liền với di sản văn hoá hát Xoan-một trong những loại văn hóa tiêu biểu của người Việt vùng đồng bằng Bắc bộ, hiện đã được UNESCO công nhận là di sản văn hoá phi vật thể của nhân loại cần được bảo vệ khẩn cấp.

Lịch sử Đình Thét

Đình làng Thét thờ thần núi và các vua Hùng, đó là thần Đột Ngột Cao Sơn, Ất Sơn, Viễn Sơn-là 3 vị thần ngự tại 3 ngọn núi thuộc “Tam sơn cấm địa’ là núi Nghĩa Lĩnh, núi Trọc, núi Vặn. Sau trên núi dựng đền thờ Vua Hùng nên có sự dung hoà giữa tín gưỡng thờ thần núi và các vua Hùng. Gắn với đình Thét còn có truyền thuyết về tục hát Xoan: “Tương truyền từ thời Hùng Vương, hoàng hậu vợ vua Hùng mang thai đã đến kỳ sinh nở, đau bụng mãi mà không sinh được. Dân làng tâu với vua về nàng Quế Hoa có tài múa dẻo, hát hay có thể múa hát giúp hoàng hậu đỡ đau thì việc sinh hạ cũng dễ dàng. Nhà vua cho mời Quế Hoa đến, giọng hát hay như chim hót và đôi tay múa dẻo của nàng đã giúp cho hoàng hậu quyên đau mà sinh được hoàng tử, mẹ tròn con vuông. Nhà vua mừng rỡ hết lời ngợi khen và truyền cho các con gái của mình phải theo học diệu hát múa ấy. Đó chính là điệu hát Xoan bây giờ, vì hát vào mùa Xuân nên gọi là hát Xuân, nhưng do trùng tên với tên gọi trong hoàng tộc nên đọc chệnh thành hát Xoan. Về sau trong tiệc đình hàng năm, dân làng Kim Đức đều tổ chức hát Xoan để dâng vua Hùng và cầu cho nhân khang vật thịnh, cuộc sống no đủ”.

 

Đình Thét ngay nay không còn giữ được kiến trúc cổ truyền, vì vậy không xác định được niên đại xây dựng chính xác của di tích. Căn cứ vào tư liệu Hán Nôm và các sắc phong của đình, gồm 7 đạo sắc, trong đó sắc sớm nhất có niên đại Thiệu Trị nguyên niên – 1846, thì có thể khẳng định được di tích ít nhất được dựng và tu bổ lại vào đầu thế kỷ XIX. Tuy vậy, qua nghiên cứu lịch sử của di sản hát Xoan, người ta đoán định được việc thờ tự của Đình Thét được hình thành sớm hơn thế - vào khoảng thế kỷ XVII. Về sau, do cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, ngôi đình đã bị phá hủy chỉ còn lại nền móng.


 

           Đình Thét gắn với lễ hội truyền thống

 Lễ hội truyền thống của đình làng Thét được tổ chức vào ngày mùng 3 tháng giêng hàng năm. Trong lễ hội ngoài tục hát Xoan còn có tục dâng bánh, tục múa sư tử và tục cầu đinh. Theo truyền thuyết tục dâng bánh chưng, bánh dày của Kim Đức xuất phát từ xa xưa vua Hùng đi kinh lý qua vùng này, dân làng tổ chức giã bánh dày, nấu bánh chưng đem ra mời vua dừng chân ăn bánh. Từ đó có lệ cứ lễ hội làng là phải dâng bánh lên vua và thần linh 2 thứ bánh này. Tục múa sư tử cũng bắt nguồn từ một truyền thuyết, Kim Đức xưa có một chàng trai làm nghề đốn củi, một hôm lên rừng gặp một con vật hung dữ chồm tới định ăn thịt, chàng trai bình tĩnh dùng gậy đánh nhau với con vật, hai bên vật lộn cho tới khi con thú dữ mệt lử, chàng liền lấy dao chặt đầu con vật mang về. Ngang đường gặp đoàn đi săn của nhà vua, vua thấy vậy liền khen thưởng  cho chàng trai và đặt tên con vật là Sư tử. Từ đó tới nay, Kim Đức vẫn tổ chức tế và múa sư tử trong lễ dâng bánh chưng, bánh dày và cũng vào hội hát Xoan hàng năm. Ở Kim Đức xưa còn có tục cầu đinh đặc sắc, mang đậm dấu ấn của một xã hội nông nghiệp dưới chế độ phụ quyền. Miếu Lãi lèn – di tích liên quan của đình Thét, trước đây có chôn một cột đá hình trụ. Dân khắp nơi đến đây làm lễ cầu con trai đều xoa tay vào đó, vì vậy đầu cột đá nhẵn bóng như mài. Hiện nay cả Miếu Lãi lèn và cột đá đã được phục dựng lại và tục cầu đinh vẫn là nét văn hóa truyền thống được bảo tồn, lưu giữ. Ngoài tục dâng bánh, tục múa sư tử và cầu đinh trong lễ hội đình Thét còn có các trò chơi dân gian khác như;  đánh vật, kéo co.

Đình Thét điểm đến của hành trình du lịch về cội nguồn.

Trong mục tiêu phát triển kinh tế- văn hóa xã hội của thành phố Việt Trì đặc biệt là phát triển hành trình du lịch về với cội nguồn dân tộc Việt Nam, thành phố luôn qua tâm đến việc đầu tư, tạo dựng lại các di tích lịch sử cũng như các giá trị văn hóa truyền thống gắn liền với các di tích. Nhờ đó, năm 2003, Đình Thét xã Kim Đức được sự hỗ trợ kinh phí của Nhà nước cùng với sự đồng thuận của nhân dân địa phương, ngôi đình đã được tu bổ tôn tạo lại trên nền móng cũ với kiến trúc chữ Đinh (J) cổ truyền. Từ đó đến nay, đình Thét luôn đóng vai trò quan trọng trong đời sống tâm linh của nhân dân Kim Đức nói riêng và nhân dân thành phố nói chung.

Từ việc tu tạo, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa nói trên, năm 2010 đình Thét xã Kim Đức được Uỷ ban Nhân dân tỉnh Phú Thọ công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh.

Các truyền thuyết về lễ hội đình Thét là những giá trị văn hóa phi vật thể gắn liền với ngôi Đình, không chỉ bổ sung cho giá trị kiến trúc nghệ thuật của di tích mà còn có ý nghĩa đặc biệt trong công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, góp phần phục vụ cho phát triển du lịch của thành phố Việt Trì –thành phố lễ hội về với cội nguồn dân tộc Việt Nam.

 

Ngày 08/01/2013
Hải Yến  
[ In trang ][ Xem & in ][ Gửi mail ][ Đầu trang ][ Trở lại ]
 
Ý kiến của bạn
Họ và tên *
Điện thoại Email :
Địa chỉ *
Nội dung *

 PHẦN MỀM TÁC NGHIỆP
TIN VIDEO
Hội thảo nâng cao nhận thức cho người tiêu dùng về rau an toàn
Trang thông tin điện tử Ủy ban nhân dân Thành phố Việt Trì

Địa chỉ : Số nhà 1166 Đường Hùng Vương - Phường Tiên Cát -

Thành phố Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ

Email: ubtpviettri@phutho.gov.vn

Trưởng ban Biên tập: Phạm Thị Thu Hương
Chức vụ:Phó chủ tịch UBND Thành phố